جمعه 24 آذر 1396

ویرا ویر

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    

« ویرا ویر»
(نوعی کلمات منظوم است با شانزده بار«فاعلات فع» در هر مصرع )

تَرکی بهار،دَم دَمِ پَسین،مَه ی نُو وِ نُو، شُل شُل اِی کُنه،رَه نِه اِی بُره،مِن تیتـم رَهی،هَی وِ دَو اِره ،حُونه کخدا

تَش وِ بالِ مال،اِی بِلیوه هَی،ویره اِی بَره، جُورِ پِرپِروک،اِی زَنه هُو بال،سُوسِه هَی هَمَس، جُون اِده وُ بَس،بالٌ اِی چرا

اَورِ بُور سُوار،مینِ مَرغزار،زین وُ بَلگ وِ کار، هَی کَنه ترات،یا لقه وَنه،اَوشِنِه هُو یال،شهنه اِی کَشه،دَورِ اُو کُها

گَلِه مینِ قاش،کِیونُوی مال،شیر وِ شیر بِپال،اِی بَره وِ دُون،پَریُونِ شُون،بَرگَلِ سَوا،اِی بَره چرا

جُورِ سَوز وُ سیر،اِز گَپ وُ کُچیر،گَئر وُ بَردِلُون، بِرچنه وِ دیر،خَرسِ نُک گُلا،چیره چی گُلاو،جَم اِبُون اَوا،رَو گِره رُوا

گُل وِ کُه کمر،چَرته زَی وِ سَر،مینِ آسمون،عَیسِ هُو وِ دَر،حیف وُ حیف وُ حیف،اَوسیِس کُنُم،اَفتو اَر درا،اِی وَنس وِ نا

اِی ولات ایما،گَنج دَس ننا،چی غَزینه ی، شاهُونِ نها،دادِ رَس کِه نی،مینٌ ای ولات،بَنگ وُ بَنگ وُ بَنگ،نی رَسه وِجا

جا هُو سَرحَده،مُو وِ گرمسیر،گَره وُ دِرو،وا وِ سَر بِنم،بافه مِن کِنک،خَرمنی زَنُم،اُسُو یا خُورس،آ ملا رُوا

واویدیم گدا،اُونُو پادشا،سَیل کُنن مَیه،هُونُو زیر پا،رَنگِ ری ایما،جُورِ تَل کَهی،کِه کشیده نَم،هیده مُفتلا

گیرِ قَلَه ی،هَف تُوی هِدیم،مِن هزار دَرس، آویدیم بَلا،خینِ دل ایما،آسیو اَوی،باس خُوره هُو با،سی پَتی کُما...

#خرم_سعیدی پاییز۹۶ خورشیدی
Ayapir2.ir
Telegram.me/khorram_saeedi


برچسب ها: خرم سعید ، ویراویر ، شعرلری بختیاری ، شعر لری ، شعربختیاری ،

چهارشنبه 15 آذر 1396

ویر ولات

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    

« ویرِ ولات »

خاک بِپُوشی خُوسه،چی پَرِ کَوگی پُرِ، چادر چیتی وِ سر،نی نُقطی وِس دیار

جُووه سَوزی وَرس،تُر خُوره اَو سَر دلس،دار وُ دِرهدا پُرس،مَرغ سَرِ مرغزار

دار وُ دِرهدا همه،پِرک کُنن چی رَمه،سَر اِ کَشن ری هوا،بی حَدِن وُ بی شمار

باد اِ دَونه وِ نال،جُورِ عطار بالِ مال،پِشخ کُنه قیل وُ قال،ریزه هُو بوی بهار

سُور گُل وُ زَرد گُل،زیده وِ دَر دَورِ تُل،سیل کُنن آسمون،عَیسنِ بینن دِیار

تُک کُنه اِشکفتِ کُه،پِز اِده پَس بَردِ هُو،جَم اِبـوه مِن هَرو،او سِه بَرن بار بار

تا کِه تیه بُر کُنه،هید زِمین سَوزه زار،یا اِ بِلیوه گُلی،بِرچ اِ زَنه کُول کِنار

چَند بهون بالِ اَو،صَف بِکشیدن وِ خَو،مَشک وُ ملاری وِ دَو،دُو اِ زَنن بیقرار

شُون اِ چارنه هَمس،گُو سیلس دَورِ وار،پُک سَرِ کُه وُ کَمر،هید هَمس مَرغ زار

جُورِ ستاره وِ دیر،تَش کِلِ قاش اِی بلیو،هُف کُنه هَف بَند هُو،خُوند وِ یکیس یار یار

کُر تُو بِنه آسمون،وا سَرِ مِن رُو رَوون،تُر اٌ خُوره وا گِلُو،اَو اِ بَرس سایه دار

یَه گله کَوگ مینِ وَشت،واتَک وا دَو گُدشت.قهقه خَندس وِ رَو،ویره بَره حُونه یار

پازَنِ کُه وا سُرو،غُف وِ بَرفتو چُنو.اُردی خانن هُنُو،هیچ نیان وا شمار

بَرف وِ داغِ بهار،خَرس اِ ریزه کِنار،جُور بَهیگ خین بسی،هَف به رَهده وِ چار

زیرِ سُمِ اسب اَور،تَش زَنه دَر رَو وِ رَو،قاصدِ باروون وِ دَو،جَلد اَوی دَسِکار

کُه کِه اِیا وادیار،نَئمتِ هُو بی شمار، پُشتٌ کَدِس بَسه بی جُورِ بَهیگِ بهار

مِن رَگ وُ دِل یا تیام،خین نَه وُ صَور وُ نَه خَو،ویرِ ولاتِ وِ جُون،جُورِ تَشِ مِن پیار

#خرم_سعیدی پاییز۹۶ خورشیدی
Ayapir2.ir


برچسب ها: خرم سعید ، شعر محلی بختیاری ، شعرلری بختیاری ، ش ، شعر به زبان بختیاری ، شعر به زبان لری ،

چهارشنبه 7 مرداد 1394

حیله

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

"حیله"

ای همه شیر دا گا // گاو این همه شیر داد

وِ حِساو هیچ نیا // هیچ انگاشته شد

یَ دَمُون جُوشی اَوی // زمانی عصبانی شد

دِلِس اِز دَسِ زَنی خین آوی // از دست یک زن خونین دل شد

تَهل اَوی اَوقاتِس // ناراحت شد

لِقه وِر دا وِ هُو // لگدی به سوی زن پرت نمود

تاسِه نُه مَن شیری // زن ظرف شیر دوشی که گنجایش نه من داشت را

دِرَکِس کِی زِینه // سپر قرار داد

سُمبِلُوکِس لَوِ تاسن بُوسی // سم گاو به لبه ظرف برخورد

فِند وُ فُول وَند وُ بِکردس مَثَلی زینه وِ مال // زن حیله ای اندیشید و آن را جاوید نمود

تا بِفهمن کُلِ جُوندارل دُنیا وُ زَمون // تا جانداران دیگر بدانند و عبرت بگیرند

نَکُنِن جنگ وُ جدل وا زِنگَل // با زنها در نیفتند

مِرگَلِ مال ، یُونِه خُو اِی دُونِن // مردان این را خوب می دانند

اَر کُنِن جَر وُ جِلی وا زِنگَل // اگر با زنان درگیر شوند

مَتَلا پَهن اِبُوه رِی دُنیا // قصه آنها در دنیا پخش می شود

مَهنِه سی دَور وُ زَمون وُ نَلسا // و تا نسل ها و زمان ها می ماند.

                                          

                                         تابستان 1394 خورشیدی خرم سعیدی


برچسب ها: شعر بختیاری ، شعر لری ، شعرلری بختیاری ، خرم سعیدی ، حیله ،

دوشنبه 1 دی 1393

هیجار دل

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

 

هَیجارِ دِل

                                         "بی غمی عیب بزرگی است کز ما دور باد"(ابوالسعید ابوالخیر)

 

چی پِرپِروکِ پایِ شَم،جُونُم اِنُم،بِی بیش وُ کَم // مانند پروانه در پای شمع،بی کم و کاست جانم را فدا می کنم

کَمتر وِ هُو نیدُم مُو اَی،کُه وُ بیاوونِ وَطن // من کمتر از آن پروانه نیستم ای کوه و بیابانهای وطن

دیرُم وِ تُو،کَی دُونِ هُو،حالِ دلِ وامندِ مُو //من از تو دورم،چه کسی حال دل جا مانده مرا می داند

نِی خُوم بِوینُم دیرِ تُو،دنیایِ خُونِ وا تیا // دور از تو دنیای زیبا را نمی خواهم ببینم

چینکِه نی اَرزه بی تو هو،پیل سیا یا یَ شهی.// زیرا این دنیا  بدون تو یک پول سیاه یا یک شاهی نمی ارزد.

***

چی ریِ رُو لَرسِه دِلم،وَختی اِفیچه ویرِ تُو // وقتی یاد تو  در  دلم می جهد مانند سطح رویی رودخانه دلم می لرزد

جُورِ فِشنگِه بَنی،هَی تَش وَنی سَر اِی دِلم.// مانند ذغال آخته درخت"بنه"جرقه می پراکنی و دلم را می سوزانی

هَرسا کِه دلتنگت اِبُوم،پَمبه اِچینُم مینِ گوش // آنگاه که برای تو دلم تنگ می شود،در گوشم پنبه می گذارم

تا کِه نَبینم لیکِ لاک وُ خین وُ هیجارِ دِلم // تا نبینم صدای شیون و خون و امداد وکمک دلم را

اَی،سُو وُ درمونِ تیم،مینِ هُونِ شَو لیزِ تُو // ای عامل بینائی و درمان درد چشمم که او شب پناه توست

عیست کِ نیدک مینِ یُو،ایگوی قلاپیک تیام // عکس رویت که در چشمم نباشد انگار کلاغ چشمانم را در آورده است

دیرِ تُو،روزا سیم شَوِ،گُرتاگُر دِل کُررَوِ// دور از تو روزگارم تاریک است و دلم تاول زده

بارِ غَمِ دیریِ تونِ،کُهِ تِنَوش هَم نی کَشِ.// غم دوریت را کوه " تنوش " هم نمی تواند تحمل کند

*****

اَی قافله شَو،دی بِرو،وی مِلکِ پُر غم یَ دَمون // ای قافله شب دیگر از این مملکت پر غم یک لحظه بگذر

دی رنگ خینِ دل گری،شَوگار وُ روزِگارِمُون// دیگر این زمانه و روزگار رنگ خون دل گرفته

اِی گوی بُرینِ نافِمون،وا خین جیر مین ای زَمُون (1)//گویی در این زمانه ناف ما را با خون جگر بریده اند

هَردَم اِجهه جورِ باد،یَتِه خَشیِ مَندِ  جا // این مقدار اندک خوشی باقی مانده مانند باد در گذر است

فِرگِ خَشیِ اِی زَمون،چی جِند اَوی وُ بِسملا // فکر خوشی در این زمان فراری ست مانند جن و بسم اله

مین اِی زمُون پُک مَردمون،تئمارزوِ  نُون یَ دَمون // در این زمان،مردم لحظه ای آرزومند نان هستند

اِی گُوی اِگردِن روز و شو،دین جُون بلا واویده سُون // به گونه ای دنبال نان هستند که گویی نان تکه ای از عمر گمشده آنان است

 

(1)"ناف وا خین جیر بریدن" کنایه از شومی و نحوست دائم است

پاییز 1393شهریار خرم سعیدی


برچسب ها: شعرلری بختیاری ، شعر لری ، شعر محلی بختیاری ، هیجار دل ، خرم سعیدی ،

پنجشنبه 15 آبان 1393

آه

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،شعر نو محلی بختیاری ،

آه

اَی اَو وِ چالِ(1) آ // ای آه بی اثر (بی عرضه)

اَی آهِ پا وِ ما // ای آهی که در حال تولد هستی

هَی تَو خُوری وِ یَک // دائم در حال پیچ و تاب هستی

پیتی وِ مینِ دِل جُورِ تَنیرِ دیو // در درون دل مانند تنور دیو تاب می خوری.

رِی آسمونِ شَ // می روی  به آسمان سیاه

چی یالِ شَو بُلُند. // مانند یال شب بلند هستی.

اَی گُر گِریدِ آ // ای آهی که زبانه می کشی

سالُونِ آزِگار // سالیان متمادی

چی هَف سرِ هَفی // مانند افعی هفت سر

فیچی وِ مینِ دل،شِیو اِی خُوری هَمس// در دل می پری و می آشوبی

سُوسی وِ مینِ شَو،اِز دَسِ شَ زَمون // از دست زمانه سیاه در شب می سوزی

خُونی وِ گوشِ مُو،سُوزُنُم آسمون// در گوش من می خوانی که آسمون را می سوزانم

وِیرون کُنم هَمی،کاخ ستمگرون // کاخ ستمگران را ویران می کنم

گُمبَک زَنم هَنی،مِردونه وار مُو // هنوز می توانم مردانه وار به پرم

شُمشیرِ مین لَتی(2)،یَ دَو کَشُم کُشُم// شمشیر در سیاهی پنهان شده را می کشم و می کشم

دِیونِ اِی جِهُون. // دیوان این جهان را .

گُودُم تُو نَتری،اِشکِ بُلورِ تُو // گفتم تو نمی توانی زیرا بلور آه می شکند

زُورت دِ نِی رَسه،خینخواریل دَلُو// تو زورت به خونخواگان نمی رسد،آنها بزرگ هستند

مِین اِی زَمونِ شَ،وا اِی حَصار تَنگ // در زندان این روزگار سیاه

خِشت خشت کاخَلا // خشت خشت هر کاخ

 وا حَیفی هُنو،اِز خین مَردمون. // و زیبائی آن از خون مردم است.

هرچی کِه هِد حَلال،هیشکِی نَخواسِ تا // هر چند مباح است اما تا کنون کسی خواسته

بازخُواس کُنِ هُنَ،خینخوارِ نا کسَ // از خونخوار نا کس بازخواست نماید

تَینا تَری وِ چَ رازت بُگی یَواش // تنها می توانی آهسته رازت را به چاه بگوئی

گاشِ یَ رُوزگار // شاید روزگاری

نَینا وِ چَ دِران،دیلق وَنِن وِ جُون // نی ها از چاه بیرون بیایند و آتش بزنند به جان

"تیمورِ" هَر زَمون.  // کسانی مانند "تموچین"(چنگیز) هر زمانه را .

 

1-     "اوچاله ریز"کنایه از آدم بی عرضه و ترسو است

2-    "شمشیر از لتی در آوردن" کنایه از نترس بودن و شجاعت داشتن است

                                         پاییز1393 هرمزگان خرم سعیدی


برچسب ها: شعرنو بختیاری ، شعرنولری ، شعرلری بختیاری ، شعرنولری بختیاری ، آه ، خرم سعیدی ،

پنجشنبه 4 اردیبهشت 1393

جنگ اَو وُ شَو

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

جنگ اَو وُ شَو

هرچند به گفته ادبا تکرار قافیه از عیوب شعر محسوب می شود اما آگاهانه "اَو"و "شَو" چندین مرتبه قافیه واقع شدند.

اَمرو چُنُو عاجزه اَوِ رَو // امروز رودخانه آنقدر خسته است

چی بَزگرِ هَی اِپاهه افتو // مانند برزگری آفتاب را نگاه می کند

زَهله دِر اِبوی اَیر نیری // زهره ترک می شوی اگر به آب نگاه بکنی

جُورِ هَفی اِی خُوره وِ خُوس تَو // زیرا مانند افعی به خودش پیچ و تاب می دهد

سَر هی اِکُوه وِ بَردِ بی داد // سر خود را به سنگ بی داد می کوبد

تَش وَسه وِ مینِ باغِ اُو اَو // چون در باغ آب آتش افتاده است

شُمنید وِ مین اَو وِ خَنجر  // با خنجر ش به آب ضربه زد

تیخی بِکشی وِ جون اُو شَو  // تیغی به جان شب کشید

کاردیم شَهِ بکندِ کُولِس  // نمد سیاه شب را از دوشش در آوردند

زُلفاس بُری وُ نا دَمِ اَو  // زلفای او را برید و در آب انداخت

حُل چالهِ دَم پسین،افتو  // خاکستر غروب آفتاب را

جَم کرد وُ اِریزه مِن سَرِ شَو  // جمع کرد و بر سر شب ریخت

افتو بغلِ اَو ای بَرِس چُرت  // آفتاب در بغل آب در حال چرت زدن است

اَو غرقِ غروب مین تَنگو  // آب میان تنگه و غروب در حال غرق شدن است

اُو رَه وُ وِ مین رو قلیپست  // خورشید در آن آب ناپدید شد

چی جَدِه بلا اَوی مِنِ شَو  // مانند جاده ای که در شب ناپیدیدا شود

افتو کِه بِنا سَرِ وِ بالشت  // آفتاب که سر به بالین گذاشت

مَه لُهدِ وُ مین اَو اِنه دَو  // ماه لخت است و  در آب می دوید

جِور دُزی اُو اَوید قایم  // مانند دزدی پنهان می شود

هی سر اِکشه دَفر بِدس شو  // سرک می کشید تا شب به او فرصتی بدهد

بین شو وُ رُو کشیدِ دیفار  // میان شب و روز دیوار کشید

سامون نَبُرن دیه دوتا گَو  // تا مرز میان دو برادر تغییر نکند

چشمه هی اشوره پای کُه نِه  // چشمه کوه را پا شوره می دهد

چُن کرده وِ دیریِ گلا تَو  // زیرا از دوری گلها دچار تب شده

آساره وِ رُویِ آسماری  // ستاره روی کوه "آسماری"

چکنید وِ آسمون وِ برنو  // تفنگ برنو ش را به آسمان شلیک کرد

ورگشت ستاره وُر مِنِ دشت  // ستاره به این دشت برگشت

لوحنده گُشی وِ مین او لَو  // لبخند روی لبهایش گشوده شد

دیفار کُها وِ جور هاشا  // دیوار کوهها مانند دیوار هاشا بلند است

هی سر اکشن نیاهه افتو  // تا آفتاب دیگر طلوع نکند

دنیا و زمون تیس نوسه  // دنیا و زمانه به چشم ندیده

جَنگِ اَو وُ شَو وُ اِی مه نَو  // جنگ میان آب و شب و ماه تازه(غره)

رُو هی اِغُرمنه وا دل تنگ  // رودخانه با دلی غمبار به صدا در آمده

چی مار سیا و گُرده شَو  // مانند مار سیاهی روی دوش شب سوار شده است

هی لَرسِه مدام پشت اُو اَو  // به دین خاطر پشت آب مدام در لرزش و تموج است

تی ترس اویده مین ای دَو   // در این نبرد بشدت ترسیده است


دروازه آرمونِ کن واز  // دروازه آرزوهای بزرگت را باز کن

تو جورِ رُوی نَوی یَه گُورَو  // تو باید مانند رود جاری باشی تا منداب نگردی

ویرم مثِ رُوِی اِزَنه پَل  // خاطرم مانند رودخانه مواج است و سرگردان

دیرُم وِ تُو  سی یُو ایکنم تَو  // بخاطر این دچار تب می شوم که از تو دورم

 

" وزن  این غزل، مفعول مفاعلن فعولن (مستفعل فاعلات فع لن) است ."

 

                                          بهار1393 خورشیدی خرم سعیدی - شهریار

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعرلری بختیاری ، شعر لری ، غزل بختیاری ، خرم سعیدی ، جنگ او و شو ،