چهارشنبه 15 آذر 1396

ویر ولات

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    

« ویرِ ولات »

خاک بِپُوشی خُوسه،چی پَرِ کَوگی پُرِ، چادر چیتی وِ سر،نی نُقطی وِس دیار

جُووه سَوزی وَرس،تُر خُوره اَو سَر دلس،دار وُ دِرهدا پُرس،مَرغ سَرِ مرغزار

دار وُ دِرهدا همه،پِرک کُنن چی رَمه،سَر اِ کَشن ری هوا،بی حَدِن وُ بی شمار

باد اِ دَونه وِ نال،جُورِ عطار بالِ مال،پِشخ کُنه قیل وُ قال،ریزه هُو بوی بهار

سُور گُل وُ زَرد گُل،زیده وِ دَر دَورِ تُل،سیل کُنن آسمون،عَیسنِ بینن دِیار

تُک کُنه اِشکفتِ کُه،پِز اِده پَس بَردِ هُو،جَم اِبـوه مِن هَرو،او سِه بَرن بار بار

تا کِه تیه بُر کُنه،هید زِمین سَوزه زار،یا اِ بِلیوه گُلی،بِرچ اِ زَنه کُول کِنار

چَند بهون بالِ اَو،صَف بِکشیدن وِ خَو،مَشک وُ ملاری وِ دَو،دُو اِ زَنن بیقرار

شُون اِ چارنه هَمس،گُو سیلس دَورِ وار،پُک سَرِ کُه وُ کَمر،هید هَمس مَرغ زار

جُورِ ستاره وِ دیر،تَش کِلِ قاش اِی بلیو،هُف کُنه هَف بَند هُو،خُوند وِ یکیس یار یار

کُر تُو بِنه آسمون،وا سَرِ مِن رُو رَوون،تُر اٌ خُوره وا گِلُو،اَو اِ بَرس سایه دار

یَه گله کَوگ مینِ وَشت،واتَک وا دَو گُدشت.قهقه خَندس وِ رَو،ویره بَره حُونه یار

پازَنِ کُه وا سُرو،غُف وِ بَرفتو چُنو.اُردی خانن هُنُو،هیچ نیان وا شمار

بَرف وِ داغِ بهار،خَرس اِ ریزه کِنار،جُور بَهیگ خین بسی،هَف به رَهده وِ چار

زیرِ سُمِ اسب اَور،تَش زَنه دَر رَو وِ رَو،قاصدِ باروون وِ دَو،جَلد اَوی دَسِکار

کُه کِه اِیا وادیار،نَئمتِ هُو بی شمار، پُشتٌ کَدِس بَسه بی جُورِ بَهیگِ بهار

مِن رَگ وُ دِل یا تیام،خین نَه وُ صَور وُ نَه خَو،ویرِ ولاتِ وِ جُون،جُورِ تَشِ مِن پیار

#خرم_سعیدی پاییز۹۶ خورشیدی
Ayapir2.ir


برچسب ها: خرم سعید ، شعر محلی بختیاری ، شعرلری بختیاری ، ش ، شعر به زبان بختیاری ، شعر به زبان لری ،

جمعه 4 فروردین 1396

ولات بختیاری

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    


« ولات بختیاری»

گُمب گل اِی گُو وِ گل،گٙو تو بیو وا جلو
دام وُ دٙدو مو تونی،پاته بکش زی برو
سٙوزه وِ چی اٙو وِ دٙو،اٙو وِ دٙو وُ رُو وِ رٙو
باد دو زلف هونه، شونه اکی رٙو وِ رٙو
رهده وِ هوش اُو چنو،رُو روون مین جو
تُر اخوره واگلو،چی کلو و ُمه ی نٙو
گل انیشت مین او،آینه و مه ی نو
خنده منِ ریس وُ گُو،عید اُوی دی بیو
عیسِ گُل آسمون،وٙسه وِ لٙم یٙ دٙمون
تا کِه تیه بـر کُنه،برچ ازنه نٙو وِ نٙو
جِست وُ بغل زٙی گِری،گِیل جوه دا وِ شیر
سٙوزه کِه ری ایگوشی،هر دُو تیاسه وِ خٙو
اُو حُنکی باد صُو،کِرده دٙم مشک واز
جون اگره بزگر از،بُوی هو وٙخت درو
گٙل گٙلِ اُو بُندیل،بٙنگ اگن مین تنگ
هاچق گُل ویدنه یا گِل وُ بردا وُ اٙو
بیوی گل ریگشون،خواس وِ دُوا آسمون
بٙس وُ گره زی دلس،نا وِ دلِ هو گرو
کنگرِ دندونه ای،زلف کُهِ شونه زٙی
اُو دٙم صُو صٙوق،واز بکی راز شٙو
فاش اٙوی راز گل،هاچق دومای پیر
خرس اریزه همس،تٙش تشیه پُر وِ تٙو
گُوی کِه قول«اٙری»نُمزدِ اٙشنی وٍ نٙو
پازنٍ پا وِ کاو،کوگ نٙر اینا وٍ دٙو
کوگ اِغرمنه وِ غم،تنگٍ دلس بیش وُ کم
گُمب کلوس ای دٍری،زیر همو برف نٙو
نٙشم وُ چه خیفن همه،بٙرد وُ دِرهدای کُه
تا بِرسه وٍ گل وُ چٌشمه وُ اٙوٍ بِرٙو
تٙش اگشن اُو گلا،بند ابندن وٍ نا
شاه سوارن همه،هیرد وُتلو واز وُ خٙو
لٙرسه دلِ مُو همس،جور اٙو وُ مه ی نٙو
تی نگُشم ری ولات،مرگ بگو گو برو

#خُرم_سعیدی
Telegram.me/khorram_saeedi


برچسب ها: خرم سعیدی ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری بختیاری ، ولات بختیاری ،

چهارشنبه 9 تیر 1395

ولات گل

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    

خرم سعیدی:

" ولات گل " 

تَش وُ تُنگی وُ نَم اَورِ بهاری

لِورگِ باد زیر سایه ساری 

جِهون رِنگ اِی زَنه یا وادیاری 

گُلا اَقه دِرن بالایِ خاری 

وِ شیواتِ یَكِن سوز وُ پیاری 

تَشِ گُل وَسه مینِ كُول كِناری 

گُل و لَئله رَوون مِن مَرغزاری 

اِنالن بُوندِیَل چی مرغِ زاری 

وِ رُو اِیخُونه كوگی یار یاری 

علف مُل داده یَك چَندِ چناری 

رَوونه جُورِ ماری چَشمه ساری 

وِ دل نی مَنه دی صَور وُ قراری 

بهشته وَسه مینِ كُهسارى 
  
گِمونم زِنده اِی بُو مرده پاری 
اَیر بینه ولات بختیاری
#خرم_سعیدی تابستان ٩٥خورشیدی


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری ، شعر بخیاری ، ولات گل ، خرم سعیدی ،

دوشنبه 29 تیر 1394

دردینه شهرام

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

"دردینه شهرام  "

 

چُپ چُپی وَسه وِ مِینِ اِیرون

شاپیائی کُرِ بی دا ، " شهرام"

چی "سیاوش" تَشِه وَسه مِنِِ "مارونِ" بَغل کِی بُوسی

کاریَرون "شرکتِ نفت"، پَین اَنگُس وِ دِیون هیرونن

خُودِ تَش، هَم وِ خِجالت وِ اَبد ری زرده

پَلِ سُورِ بِوُری،ریس سیا، سی اِی پیا

سُوریِ اُو اَوِ دریایِ هَمس فارس

 وِ خَرسِ ماهییه سی " شهرام"

لیک وُ چِر وُس وِ ایل وُ مِنِ کُه

میشکالون اِزَنن ساز چَپی

کُتل آوی  "اَلهک"

مَه بِکند ریسه و پَل دادِ دَمِ اُو شَوِ شَه

اَقِه اِز دَرد بِدِرنی "مُنگشت"

"کُولفره" کِرده بَغَل واز وُ اُوی سی پیشواز

کُله کَنده وُ زَنه وا سَر وُ مِن ری " چیوه"

"مالمیر" سی کُرِ خُوس اِی زَنِه زال

کُلَوی کِین وِ سَر، " زرده"و " سَوزو" وُ " کَلار"

مَه وِ چی بَزگرِ ماتی بُوُریده کِمَرس

آسمون اِز غَمِ تُو زَیده وِ سَر چادر شَه

اِ غِرمنه وِ غَمِ تُو "کارون" هَی اِیگو

شاپیائی مثِ "شهرام" نیا مِن ایرون

خرسِ ایل شَوشته ری اَفتو وُ مَه

گُمبِ گُل سُور اَوی، تا تَشه لارت دی

پُشتِ بُورگِ کُلِ آساره نِشَسه غَمِ تُو

می مِرزِنگِ ستاره مُل وُ شُون داده وِ یک

 شَوِنِه شَه اِ کُنه اِز غَمِ تُو

کَوگِ دَر،پا وُ نُوکه زَی مِنِ خین "شهرام"

نُومِ نَشمینِ هُونِه هَی مِنِ کُه جار اِزنه هَی اِیگُو

چی تُو کمتر کُرِ بی دا دی اِیا مِن دنیا

شیر مِردی مثِ "شهرام"دیه نی گِره پا

نُومِه تِه فِر اِدهه تا بِرسُونه وِ جِهون

نَشقِ ویر تُو وِ کُه و کَمرا مَهنه هَمس

تا بُوه اَفتو وُ مَه ،یَه نِشونی وِ سی ایرونه

نُوم دَرآوردی وُ دَورون ،کِه بدهکارِ تُونه

بَختیاری هَمه جا جُورِ نِها،سَر بُلنده وِ نُمت

شیر پیا، اَی کُرِ بی دا " شهرام"

 

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری ، دردینه شهرام ، خرم سعیدی ،

یکشنبه 10 اسفند 1393

ری زردی

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

ری زردی

 

شَو برُمنیده خُوسه ری دنیا // شب خود را روی دنیا انداخته

کِر وُ دی دل مردم وُلاتا چنونه // دود  دل مردم آنقدر در ولایات هست

اَیه اَنگُست کُنی زیر تیه // اگر انگشت در چشم کنی

تیه ای او تینه،دیه نی بینه ککا // چشم چشم را نمی بیند برادر

چه سُوارون که ندارن وِ دل زحم پیاده خوری.// مثل سوار که از حال پیاده بی خبر است

غَمِ سردی بنشسه وِ دل دایل مال // غمی سرد بر دل مادران نشسته است

بَوُیل خُو دونی // پدران را خودت می دانی

رنگ وُ ری زرد چو نین .// رنگ و رویشان مانند نی زرد است .

چُپ چُپی هید وِ اِیل // شایعه  ای در ایل است

وِ گِمونُم کِه زِمین // گمان می کنم زمین

بِقِلیسنیده عزیزی کِه چِنو // عزیزی را بلعیده است به گونه ای که

همه سون غم و دِلن .// همه غم به دل هستند

پُرس وُ جور کیم وِ کُه // از کوه پرس و جو کردم

وُ حتا دار وُ دِرهد وُ بَردا // حتی از درخت و سنگها

 همه گِژ گُپ کِینه // همه سکوت کردند

آخرس گُود وِ مُو بَچَل مال // عاقبت بچه های آبادی گفتند

سَرِ کردی مِن برف؟ // سرت را زیر برف پنهان کردی

رنگ و ریت سور وُ دلت خش // رنگ و رویت سرخ و دلت خوش است

تُو میه وِ کُیَنی؟ // مگر تو کجایی هستی

کِه ندونی بِگِریمون شَوِ شَه // که نمی دانی چرا گرفتار شب تار شدیم

دلِ مردم بِگریده دیلق // دل مردم آتش گرفته و می سوزد

زونیا سست وُ اِلَرسِن وا یک // زانو ها سست و لرزان است

عید اِنی وُر ره ایا // عید از راه می رسد

دسِ مون پیک وُ پَتی // دست همه خالی ست

جیوِ چی می منِ تَنگه دس // جیب مردم مانند کف دست خالی ست

وُ چُنونه کِه کُنه ،شو وُ غَم هُمدری // آنگونه است که شب با غم مردم همدردی می کند

روز نی ورگرده // روزبر نمی گردد

تا نوینه ری مردم که چطو زرد وُ تَهل // تا شاهد روی زردی مردم نباشد

کُیُنه حاکم شهری کِه چُنو دَمبرده // حاکم این شهر خراب کجاست .

                                                          زمستان 1393 خرم سعیدی


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر لری ، شعر بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، خرم سعیدی ، ری زردی ،

دوشنبه 1 دی 1393

هیجار دل

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

 

هَیجارِ دِل

                                         "بی غمی عیب بزرگی است کز ما دور باد"(ابوالسعید ابوالخیر)

 

چی پِرپِروکِ پایِ شَم،جُونُم اِنُم،بِی بیش وُ کَم // مانند پروانه در پای شمع،بی کم و کاست جانم را فدا می کنم

کَمتر وِ هُو نیدُم مُو اَی،کُه وُ بیاوونِ وَطن // من کمتر از آن پروانه نیستم ای کوه و بیابانهای وطن

دیرُم وِ تُو،کَی دُونِ هُو،حالِ دلِ وامندِ مُو //من از تو دورم،چه کسی حال دل جا مانده مرا می داند

نِی خُوم بِوینُم دیرِ تُو،دنیایِ خُونِ وا تیا // دور از تو دنیای زیبا را نمی خواهم ببینم

چینکِه نی اَرزه بی تو هو،پیل سیا یا یَ شهی.// زیرا این دنیا  بدون تو یک پول سیاه یا یک شاهی نمی ارزد.

***

چی ریِ رُو لَرسِه دِلم،وَختی اِفیچه ویرِ تُو // وقتی یاد تو  در  دلم می جهد مانند سطح رویی رودخانه دلم می لرزد

جُورِ فِشنگِه بَنی،هَی تَش وَنی سَر اِی دِلم.// مانند ذغال آخته درخت"بنه"جرقه می پراکنی و دلم را می سوزانی

هَرسا کِه دلتنگت اِبُوم،پَمبه اِچینُم مینِ گوش // آنگاه که برای تو دلم تنگ می شود،در گوشم پنبه می گذارم

تا کِه نَبینم لیکِ لاک وُ خین وُ هیجارِ دِلم // تا نبینم صدای شیون و خون و امداد وکمک دلم را

اَی،سُو وُ درمونِ تیم،مینِ هُونِ شَو لیزِ تُو // ای عامل بینائی و درمان درد چشمم که او شب پناه توست

عیست کِ نیدک مینِ یُو،ایگوی قلاپیک تیام // عکس رویت که در چشمم نباشد انگار کلاغ چشمانم را در آورده است

دیرِ تُو،روزا سیم شَوِ،گُرتاگُر دِل کُررَوِ// دور از تو روزگارم تاریک است و دلم تاول زده

بارِ غَمِ دیریِ تونِ،کُهِ تِنَوش هَم نی کَشِ.// غم دوریت را کوه " تنوش " هم نمی تواند تحمل کند

*****

اَی قافله شَو،دی بِرو،وی مِلکِ پُر غم یَ دَمون // ای قافله شب دیگر از این مملکت پر غم یک لحظه بگذر

دی رنگ خینِ دل گری،شَوگار وُ روزِگارِمُون// دیگر این زمانه و روزگار رنگ خون دل گرفته

اِی گوی بُرینِ نافِمون،وا خین جیر مین ای زَمُون (1)//گویی در این زمانه ناف ما را با خون جگر بریده اند

هَردَم اِجهه جورِ باد،یَتِه خَشیِ مَندِ  جا // این مقدار اندک خوشی باقی مانده مانند باد در گذر است

فِرگِ خَشیِ اِی زَمون،چی جِند اَوی وُ بِسملا // فکر خوشی در این زمان فراری ست مانند جن و بسم اله

مین اِی زمُون پُک مَردمون،تئمارزوِ  نُون یَ دَمون // در این زمان،مردم لحظه ای آرزومند نان هستند

اِی گُوی اِگردِن روز و شو،دین جُون بلا واویده سُون // به گونه ای دنبال نان هستند که گویی نان تکه ای از عمر گمشده آنان است

 

(1)"ناف وا خین جیر بریدن" کنایه از شومی و نحوست دائم است

پاییز 1393شهریار خرم سعیدی


برچسب ها: شعرلری بختیاری ، شعر لری ، شعر محلی بختیاری ، هیجار دل ، خرم سعیدی ،

شنبه 1 شهریور 1393

تاریخ - شعری به زبان بختیاری

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

تاریخ


"برای ملت های آسیب دیده از جنگهای تحمیلی"

 

اُ زَمون کِه مینِ دل گِریوه بَرد // هنگامی که اشک سنگ درون ریز بود

سینه ها وِ دَردگِریوه جورِ اَورِ سَرد // دلها  از درد مانند ابر سرد گریان

اَفتو وُ هزار آسمون وِ زادِ دَرد  // آفتاب و هزاران آسمان از  درد

سرنهانِ پشت سینه قام اَوین وِ دردِ مردمون // سرشان را پشت سینه ها پنهان کردند به خاطر درد مردم

قلفِ سینه های دِشمنو،بی کِلیت مهر //  قفل سینه های دشمنان بدون کلید مهربانی

لشکری چه سیلوی، حونه کَن خراو کُن // لشکری همانند سیل خانه ویران کن

برق سُم یابو وُ ،گُرز وُ تیرکوون وِ رَو // برق سم اسبان،گرز و تیر و کمان در حال کار

جور مُور وِ پشت دَشت شو اَوین // مانند مورچه از پشت دشت شب روانه شدند

تُرک یا مُغول،عروی پاپتی وُ روم // ترک و مغول و عرب برهنه پا و یا رومی

دَسِ سُون وِ خین،جورِ پِنگ اِژدهای سُور // مانند اژدهای سرخ  دستشان به خون آغشته

آسیو وِ خین مَردمون رونه کین وُ رَهن // آسیاب با خون راه می انداختند،رفتند

بَچلِ سَوا، زِنگَلِ گُون سَر اِی بُرین // بچه های کوچک و زنان آبستن را سر می بریدند

کینه بی وُ اِنتقام،ره وُ رَسمِ هَر زَمون // رسم هر زمانه کینه جوئی بود و انتقام

صُول کردن هُنُو، عهد گرگ و میش بی // صلح کردن آنها مانند پیمان گرگ و میش بود

فَرخ هیش نداره دی // هیچ تفاوتی ندارد

نادر خُومون وِ هند،یا کَلوی رُوم وُ دی// تفاوتی ندارد نادرشاه در هند یا  دیوانه روم(آتیلا ) و دیگران

گرگِ هار و مس بین، فاتحون ای جُهُون // فاتحان این دنیا گرگان هار و مستی بودند

مین اُو زَمون،بَختمون بلااَویده بی،مِنِ غُوارِ روزگار // آن هنگام، بخت ما در غبار زمان گم شده بود

هیش نداره حاصلی،خین خوری و ظلم دی // ظلم و خون خواری ثمری ندار

زندئّیِ مَردمون اسیرِ پنگ دال // زندگی مردم اسیر سرپنجه لاشخورها

دل هزار ساله پیر،جُورِ پیفه درخت // دل مردم مانند پوسیدگی وسط درختی پیر

داغ ری لو وُ دلا نهاده بی وِ قهر // از درد  داغ بر لبها و دلها گذاشته بودند

دلگرون زِ دَسِ مَه وُ اَفتو وُ زَمون // از دست زمانه حتی ماه و خورشید نگران بودند

دردِ مِردوَنی،تیخ،بیخ دل کشیده بی  // دردی مرد افکن تیغ بیخ دلها کشیده بود

نَرمه شَرم وِ تیگ،دُون قلف وُ زُونیا بغل // شرمندگی به پیشانی، دهن ها بسته زانوان بغل گرفته

ری سیای قرن،جور فلصهای سال،هی دوارته یا // این روی سیاهی قرن مانند فصلها تکرار می شود

چینکه نه تره که هو، مشکلینه حل کنه // وقتی نمی تواند مشکلی را حل نماید

په وِ درد نی خوره،هَرچه تاریخ اِگُن،وِ هَر زمون // پس به هیچ دردی نمی خورد آنچه را تاریخ می گویند

کاشکی وُجاقِ جَنگ،کُور اَوِه بُوُره تُهم هُو // کاش آتش جنگها خاموش شود و نابود گردد

جای آهنای جنگ،گل بیا وِ بار وِ هَر دیار// به جای ادوات جنگی در هر ولایتی گل به بار بیاید

 

 

                                                 تابستان 1393 خورشیدی خرم سعیدی

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، شعرنیمائی بختیاری ، تاریخ ، خرم سعیدی ، شعر نو لری بختیاری ،

پنجشنبه 1 اسفند 1392

هوس

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

هوس

 

اَیر  شَو نکبتی  ره وا دیاری     // اگر شب شوم از اینجا برود

اِ بُو وِه  آسمونا  سَوزماری        // آسمانها مانند مرغزار سبز می شود

اِ دَونِن مینِ کُه و دَشت آرُم     //  میان دشت و کوه آهسته می دوند

رسِن اَورا وِ ریِ کهساری          // ابرها به کهسار سر می کشند

اِریسه یال کُه و بیشه نَمَت         // نعمت  به کوه بیشه زار می ریزد

گره وا کهسارون بلگ و باری  // درختان برگ و بار می گیرند

اپیته مین کول و گردن کُه       // در دامن و گردن کوه می پیچد

خَشیِ بویِ عَرط سوزه زاری   // سر خوشی عطر بوی سبزه زاران

ابازه کوگ نر وا هُمتوارِس    // کبک نر با همتبارش به رقص می آید

خوره عرط گلِ هر چشمه ساری   // عطر گلهای چشمه سار را می نوشد

اِدونه پا پتی مابین کولا              // پا برهنه میان درها می دود

بِجُمنه حوشه گندم بادِ کاری     // باد سخت گیسوان گندمزار را به جنبش وا می دارد

اخُونه هر پِرِنده یاریاری            // هر پرنده ای سرود یار یار می خواند

وِ سا هَر دار وُ بُونگ تُوفساری   // در سایه هر درخت و آواز هر آبشاری

انُم دل وا صدای دَشتونی           // دلم را به آواز نگهبان دشت می سپارم

سگاهم بال جو وا بی قراری      // مشتاقانه کنار هر جویباری می روم

ابُوم مه و گِرم فِر سَر شُمی مو    // ماه می شوم و از اول شب پر می گشایم

ارم مین آسمون سیرمه کاری    // در آسمان سرمه کاری شده می روم

وِ اُو بالا نیرم سیرِ اورا                 // از آن بالا ابرها را بخوبی تماشا می کنم

که سر وا یک بداده دوس واری       // که مانند عاشق سر کنار هم گذاشته اند

یَوم عرط گل وُ ریسم وِ چشمه    // عطر گلی می شوم و به چشمه می ریزم

کلو بُو باکلو وُ جُوِ جاری             // تا "بولاق اوتی" و جوی جاری دیوانه شوند

بچرنم مو وِ سَرِ ظلم دورن          // برسر ظلم دوران چنان فریادی بکشم

بِرِه ای دِشمنِ ملت وِ خواری     // تا این دشمن ملت را  ذلیل کنم و خوار نمایم

وَنُمِس مین چه هاروت وُ ماروت// مانند هاروت و ماروت در چاه زندانیش کنم

چُنو اسمس نبُو دی وادیاری      // آنگونه که نامی از او در زمانه نباشد

بپیتم گوشِ ظلم جُورِ کُلِ تور     // گوش ظالم را مانند کره اسب چموش  می پیچانم

اگم رَو وَتِوَر دیه وِ خواری          // می گویم  خوار و نابود شو

بمهنه باز دنیا و خَشییا                // باز دنیا بماند و خوشیها

وِ اِی ایرون سوزِ یادگاری          // در این ایران سبزی که یادگار کهن است

نَبُوِ  شَو شَه دی سوز وابو              // دیگر شب سیاهی نباشد و  همه جا سبز شود

تموم مملکت وا بو بهاری            // تمام دنیا بهاری شود

و یو وا پس اخونیم بیت شادی   // از این یه بعد ترانه شادی سر دهیم

که ظالم دی نیاهه وادیاری       // که دیگر ظالمی پیدا نمی شود

 

                                                              شهریار - زمستان 1392 خرم سعیدی

 


برچسب ها: شعر محلی بختیاری ، شعر محلی لری ، شعر لری بختیاری ، هوس ، خرم سعیدی ،

یکشنبه 20 مرداد 1392

مَهِ نَو

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

مَه نَو

" وزن این مثنوی ، مفاعیلن مفاعیلن فعولن -هزج مسدس محذوف است."

مَزَن مِرزِنگ وایَک اَی شَهِ شَو    / ای شب سیاه مژه هایت را باز و بسته مکن

کِه آسیده بِخَوسیده مَه نَو                / زیرا که ماه نو با آسودگی خوابیده است

مَکُن وایَک بَغل اَی صُو تَودار        / ای صبح سوزان دستهایت را از هم باز مکن

بیارایبُو مَهِ نَو پُشتِ دیوار              / ماه نو از پشت دیوار بیدار می شود

بُکُو اَفتو همه حُوشه طلاته             / ای آفتاب همه خوشه های طلائیت را بکوب

بِریسون پای ِ مَه اُو دُونه هاته         / آنها را به پای ماه بریز

بِنه واکار گاخیشت دُوارتِه              / گاوآهنت را دوباره به کار بگیر

بِزَن شُهم وُ بِکال آساره هاتِه           / آسمان را شخم بزن و ستاره بکار

گُلای سُهر وُ زَرد اُلماس نماین        / گلهای سرخ و زردی که مثل الماس می درخشند

وِ مین ِ پَمبه زارِ شَو سِگاهِن           / در میان پنبه زار شب پیدا هستند

دَمُونی پِیش، شَو مهمون مُنگَشت       / لحظه قبل شب مهمان کوه منگشت بود

بُوردس مات وُ بارس وَس وُ اِشکست      / محو تماشای زیبائی کوه بود که بار افتاد و شکست

بِریسس شیشه بارس شَط بُندون             / شیشه شکسته ها در شط "بندون" ریخته است

گلا شَو گرد اَویدن مین زندون               / آن گلهای شبگرد زندانی شدند

نَیو تُو پاپَتی اَی مَه و ِ شَوگار                / مواظب باش پا برهنه در محوطه شب راه نروی

مَنه پاتِه وِ مین ِ اِی چَمنزار                  / پایت را در این چمنزار مگذار

پُره باغس و آساره شکسه                    / این باغ پر از ستاره شکسته است

شلاق باد مین گُردس نِشَسه                  / شلاق باد بر کمرگاه نشسته

بِجُور جاته بِنه پاته گُل ِ مُو                   / ای ماه من اول مکانش را مشخص کن آنگاه پایت را بگذار

وِ مین ِ جون، تیه، یا که دِل ِ مُو             / خواه در جان، چشم و یا که دل من باشد

گُشیده چادر اورا زیرِ پا مَه                    / ابر لبه چادرش را زیر پای ماه گذاشته

نَیاهه لَم نََه اُفته مین ِ اِی چَه                       / تا در چاه روزگار گرفتار نشود

اَیر شَوکُوره شَو، مَه اِی کَشه جَور               / اگر چشمان شب در تاریکی جایی را نبیند ماه جور او را می کشد

چُو اِشکس دَس، گَردن وا کُنه صَور            / اگر دست بشکند گردن باید صبور باشد و جور کش

 

 

 

تابستان 1392 خورشیدی- خرم


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری ، مه نو ، خرم سعیدی ، مثنوی به زبان بختیاری ، وصف شب ،

دوشنبه 7 مرداد 1392

دسمز

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

دسمز


بَئدِ اَفتو دَرَو                             /بعد از غروب آفتاب


دَس وَِ کار کَشی                      / دست از کارکشید

وِ دَمِ کارخونه                          / از در کارخانه

لِنگِ نا گُرده چَرخ                  / بر دوچرخه اش سوار شد

تُند وُ تُند زید رِکاو                  /تند و تند رکاب می زد

تا رَسونِه وِ بَچه دَسمِزُنه          / تا دستمردش را به خانواده برساند

تَه جیوان تَینی                         / جیبهایش را خالی کرد

کُلِ پیلاس اِرسی                     / کل پولهایش به اندازه ای بود

بِخَره قیطی شیر                      / که بتوان یک قوطی شیر بخرد

وِ عیالس اِی گُو                       / به زنش گفت

شیرِ وا قرطه چَکون دِه وِ بچه            / شیر را با قطره چکان به بچه بدهد

بِرَسه تا سَرِ ما                         / ( این قوطی شیر )تا یک ماه دوام بیاورد

چینکِه اَرباوِم گُو                      / زیرا ارباب گفته

اِسمِ پیله دِ نَیار تا یَه ما           / تا یک ماه دیگر خبری از پول نیست

دا بچه گود خدا                       / مادر بچه می گفت خدایا

جون نِدارُم کِه بِدُم                  / من توان ندارم تا

شیشه جُونُم وِ بَچَم                  / عزیز ترینم( جانم ) را به بچه ام اهدا کنم

کاش مار نی بی تا                   / کاش این بچه متولد نمی شد تا

بِخوره خین وا ناف                  / از راه بند ناف بتوانست از خون من تغذیه کند

روزِ دی باز بَوه           / روزی دیگر پد


ادامه مطلب

برچسب ها: شعر محلی بختیاری ، شعر نو لری بختیاری ، شعر نیمائی بختیاری ، خرم سعیدی ، دسمز ،

پنجشنبه 16 خرداد 1392

یابو شو

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

یابو شو

نُکِ کُه خطِ طلاهی اِیوند / قله کوه خطی طلایی کشیده شده بود

اَفتو، اِی رَه وِ سَرِ گئر گَپی / آفتاب روی سنگ بزرگی رفت

لِنگ بِنِه گُرده شَو / تا بر اسب شب سوار شود

دَهنِه اَسبِ چَموشِس بِکشی / لگام اسب چموشش را کشید

گردنِ اسب کـَمونی اِی بی / گردن اسب کمانی می  شد

گوشنِ وِی وِ جلو تیز اِیکی / گوشهایش را جلو می داد وتیز می کرد

ری دُو پا تکه بدا / روی دو پایش تکیه داد

دَس تا جفتِ دُو گوش وِی بالا / دستهایش را تا مقابل گوشهایش بلال آورد

سَر میونِ دسا، قایم کی / سرش را میون دستهایش پنهان کرد

باد وندهِ وِ میونِ پَره نِفت ، کِر مِنِ تیگ / با اخم  لبه های دماغش را از هم باز کرد

یال جمنید وِ قهر / با غیظ یالش را جنباند

لَوِ کـَف کِرده وِ یک واز بِکرد / لبهای کف آلودش را از هم گشود

زیرِ هَر دِندونس ، خَشمِ شَو بید وِ خَو / زیر هر دندانش خشمی خوابی بود

سُمب وِ خاک کُفت و غیظ / با ناراحتی سم به زمین کوبید

یَه غُواری پَسِ سَر رَه اِی وَند / پشت سرش غباری راه افتاد

اُو پَسینِ دلکش /  آن غروب دلکش

نَرم نَرم رنگ ای دا / آهسته آهسته رنگ می باخت

لَتی شَو اِی وَر، دین اَفتو دَونی / آن طرف تر سیاهی شب دنبال آفتاب می دوید

دَس وُ بالن اِگُشی / دست و بال خود را باز کرده بود

وِ پَسِه کـَلِه کُه وَی بالا / از پشت کله کوه بالا می آمد

جُورِ کِرم تَن وِ بیاوون اِی دا / مانند کرم از بیابان عبور می کرد

آساره وِ مِنِ گـُرده کُه / ستاره ها روی کمرگاه کوه

مِنِ اِی کِشتِه شَو تیف اِی زَی / در این کشتزار شب در حال نمو بودند

هُنِکی پا وِ رِکاو / خنکای شب آماده حرکت بود

دالو شَو وِ مِنِ اِی مَیدُون / پیر زال شب در این میدان

هیمه اَفتونِ وِ چاله اِی وَند / هیزم خورشید را به آتشدان گذاشت

شُونِ نِه اِی خَونی / شانه اش را خواباند

هُف وِ چاله اِی کِی / به آتشدان را باد می دمید

دی شَو وَس وِ ولات / دود شب در ولایت پیچید

اِز میون اِی دی / از میان این دود

زیرِ هُف کِردَن دالو ، چاله / زیر دمیدن های پیر زن آتشدان

یَه تَشِ نَرم زَوُنِه اِکشی / آتش نرمی زبانه می کشید

تیه دالو پُرِ خَرس / چشم پیر زن پر اشک شد

هُشک اِی کِی هُنُونِه / او اشک چشمانش را خشک می کرد

 وِ سَرِ آسینس / با لبه آستینش

خین بِدَونی وِ منِ چال تیه . / در گودی چشمانش خون دوید

یَه شَلاقی چی مار  / شلاقی مانند مار

هَی اِشِمنی وِ مِنِ گُرده اَور / مدام به کمر ابر می زد

اَورِ سَر داده وِ یَک / ابرها سر به هم دادند

گـَپ وُ گـُفت اِی کِردن / مشغول گفت و گو بوند

نَئره مِن کاسِه سَر سُون پیتست / نعره در کاسه سرشان پیچید

یَه دَفه بَرد اِی بی / در دم خاموش می شد

همه مِن اِشکم شَو / همه در شکم شب

وَتِوَر سَر گـَردون. / آواره و سرگردان بودند

یَه سِتاره نُکِ کُه بار اِی وَند / ستاره ای قله کوه بار انداخت

آسمون رازِ دِلِ شَو دُونِست / آسمان راز دل شب را می دانست

جُورِ تیه یتیم ، باز وُ حِسرت وِ لَوه /  مانند چشم یتیم باز و حسرت به لب بود

وِ دِلِس غَمخَنده / در دلش غمخنده بود

بازی اَور وُ سِتاره مِنِ شَو / بازی ابر با ستاره در شب

آرزوای خَشی دیندا داشت / آرزوهای خوشی را به دنبال داشت

کاش اَورا جَم اَوِن لَو بِگـُشِن / ای کاش ابرها متراکم بشوند و لب باز کنند

غَمِ مِن سینه اُونُو بِپُکِه / غم درون سینه شان بترکد

تیه باد حَسید کور آبو / چشم باد حسود کور بشود

اِی زِمین داغ منِ دل داره / این زمین داغ به دل است

تشنسه ، جیرس پُر وِ کـُرَو / تشنه است و حسرت به دل

اَور اَر لُفط کُنه، نرمه نرمه بزنه / ابر اگر از سر لطف نرم نرم ببارد

اسب بَسه سَِر اُو آخر سَرد / اسبی که روی آخر خالی بسته است

شینه عشق خُوسِه سَر اِکـَشِه / شیهه عشق سر می دهد

 

                                    بهار 1392 خورشیدی - بندرعباس               

                                                                                         


برچسب ها: شعر نو محلی بختیاری ، شعر نو لری بختیاری ، شعر نو لری ، یابو شو ، خرم سعیدی ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری بختیاری ،

جمعه 2 فروردین 1392

بنه وار

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،شعر محلی بختیاری ،

بُنه وار

"به مناسبت ششمین سال برگزاری جشنواره محلی بنوار در روستای رهدار "

 

مینِ بنه وار بناده واکار

بیت بَسَنِ شَشُمی وِ هَیجار

هَم بُوی گُل وُ گلاوِ بهار

پیتسته وِ مینِ ای بنه وار

هیدیم همه مون وِ ذاتِ یَه وار

اِز هَف بِگر بِیو تُو تا چار

یَه رَنگ هِدیم تا نَبُو دی

فَرخی وِ میونِ لک وُ بَختار

اَر جَم نَیَویم نَبُویم هُشیار

ما خَو وُ هِزاز فِتنه بییار

●●●●●

وَیدیم  وِ مالمیر وِ دیدار

رَه جُورِ کِرنجی پَلِ یار

گَه سَوزه وُ گَه سیهه جَدِه

یا خُونه وِ سیت کوگِ کهسار

گه اَور اِ گِریوه بَرق خنده

یا چُم که کُنه رَهِ گرفگار

گـَه گـَردنه گه دره گهی کـُه

یا دشتِ چه مَخملِ دکوندار

خَونِه وِسَرِ همه کُنه دَر

بوی خَشِ ای گـُلا وُ گـُلزار

یا باد ایا وِ پیشوازت

ای خُونه  وِ وَر بلال یار یار

تا غم وِ دِلا بِشوره وادر

مَه زُلفِ نهاده ریِ دیوار

اَی درد وُ بلا بِرو تُو وادیر

اِز ای بُنه وار ولاتِ رَهدار           

                               زمستان 1391 خورشیدی خرم سعیدی


 

 

 

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، بنه وار ، خرم سعیدی ،

پنجشنبه 24 اسفند 1391

آسمون

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،شعر محلی بختیاری ،

آسمون

 

گـُمبذِ آسمون طاق بَسه     / گنبد آسمان طاق بسته

یَه چرا مینِ  گـُمبذ نِشَسه    / چراغی میان این گنبد نشسته

خاطِرُم جَم کـُنـُم دینِ او مَه  / حواسم را دنبال این ماه جمع می کنم

شیشه جونمه ای شَو شَه        / این شب سیاه عزیز ترین است

بهتر اِزشـَویِ مه مینِ1 دنیا      / بهتر از شب ِ مهتاب در دنیا

عالمی دی میه1 داره خدا       / مگر عالم دیگری خدا دارد

اَر کِه مه رَه چه خاکی کنم سر   / اگر این ماه برود چه خاکی بسر کنم

یَه غمـُم کـَم دُو غم نی بَرُم جون   /  یک غم کم بود با دو غم جان بدر نخواهم برد

تَک چرائی که اِیسُو مِنِ اَو            / تک چراغی که در آب می سوخت

مُرد وُ دنیا مَنی بردِسِه خَو            / مرد، انگار دنیا را خواب برده است

هُشک اَویدُم وِ تَرسِ یَه دِشمِن        / از ترس دشمن بر جای  خشک شدم

کِه کَمین کِرده گاشِه وِ جونم         / که شاید برای جانم کمین کرده باشد

اِی گُدی مَر مَزارِ بیاوون               / پنداشتی این بیابان قبرستان است

یَه تفنگِ لَکاته وِ شُونم                 / یک تفنگ قراضه ای به دوش داشتم

ری وِریم سیم بی سیم وا خار         / رو برویم سیم خار دار بود

باد اِ دَونی جِلَو تَر وِ هُوشم               / باد از خاطر من زودتر می دوید

شُف تُری وَی وُ اِی خَه وِ گوشُم         / صدائی به گوشم رسید

بُته ها سایه ها وَنده وادیر                 / بوته ها سایه های درازی انداخته بوند

جُورِ غولی گـُدردن وِ واویر               / مانند غول از خاطرم می گذشتند

دل اِگُو کُر بِدَو هُو یَه دِشمِن             / دل می گفت : آن دشمن است فرار کن

پا گِرفگار وُ فِرگِ بَچونُم                 / پایم گرفتار و فکر بچه هایم بودم

دشنه ای مِن ساهی بلیوه                   / دشنه ای در سیاهی می درخشد

بُل گرم جَور گـَنُم برشته                    / مثل گندم در حال تفت دادن از جا می پرم

دی دی اَی غاقلِ دل چه وابی                / ای دل ِ غافل دیدی چه شد

دَسِ دشمن مو ایچو اسیرم                     / من ایجا در دست دشمن اسیر شدم

کُور مالون قَدم نُم وِ پیشتر                      / مانند کوران دست مالان قدم جلو می گذارم

تیه تینِ مِنِ شَو کـَی اِی دی                      / در این شب تیره مگر چشم جائی را می بیند

تا وِ خُو وَیم یَهَو دل نهیو دا                       / تا به خود آمدم دل نهیب  زد

کُر چِته اُونُو یَه مُستِ خارن                        / پسر چه شده آنها مشتی خار هستند

دَودَوین وِ فِرمُونِ بادن                                 / خاشاکی اند  به فرمان باد

یا رُوا پیره دین مُشک اِگَرده                          / یا روباهی پیر که دنبال موش هستند

شَو اِزی دَس وُ پاسِه وُ جُون دا                        / شب دست و پا زد و جان داد

کاکِونگ اِی گُرو مِن خَراوه                              / جغد در ویران پنهان شد

کـُور اِ بُوهن دَو شَوگـَردِ تینا                               / آن دو خفاش تنها کور می شوند

تاکِه تیغشتِ اَفتَو دراهه                                      / تا نور خورشید را می بینند

 

                          زمستان 1391 خورشیدی- بندر عباس خرم سعیدی

                              

 

 


برچسب ها: شعر محلی بختیاری ، شعر لری بختیاری ، خرم سعیدی ،

سه شنبه 1 اسفند 1391

یادگار

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

یاد گار

      "این قطعه هر چند بر وزن عروضی فاعلاتن فعولن فعولن ( هزج مسدس محذوف  مخبون)است اما به دلیل کمتر استفاده کردن از عمل پوشالگذاری از قافیه و ردیف پیروی نمی کند اگر قافیه ای جائی نشسته اتفاقی بوده و عمدی در کار نبوده است . "

کِرِ 1مَنده2 مِنِ تیگِ 3دالو 4               1-چین و چروک 2- باقی مانده 3- پیشانی 4- پیرزن

قیل تَر1 اِز تَنگِهِ پُلِ شالو2                   1- عمیق تر2- پلی مدفون شده در دریاچه سد کارون 3

خالها مَنده وِ مینِ کـَچِه1                    1- چانه

یادگارِ اَیومِ جَوونی

جُورِ کُچُک1 دِلِس پُر کُرَو2 بی               1- قلوه سنگ 2- تاول

چینکِه بَختِس مِثِ شَو وِ خَو بی

رَه ی شَوگارِ خُو اِیشناسه 1                           1- می شناسد

ویر نِدارِه1 چِنُو2 تَنگ و تاریک              1- به یاد ندارد 2- اینگونه

روزِ بی رَوزُمی1 مینِ اِی شَو                1- روزنه

دیو، شادی نِه دی1 بُرده بُو خَو              1- دیگر

ویرِسِه تـَرِکی1 ری وِ اَیلاق                   1- بهار، هنگامی که همه چیز تر و تازه است

تُولایین1 وُ گُدَشتن وِ بَرفَو2                      1- نوعی وسیله برای گذر از رودخانه 2- آب برف

تَرس وُ تُرُسِ1 دُز وُ درد یا تَـَو2                1- از اتباع ترس 2- تب ، بیماری

یا تَـَریدِه1 کِه اِی زَی وِ مالس                 1- نوعی غارت و چپاول دسته جمعی

حاصِلِ عُمرِ چَن1 ساله اِی بُرد                1- چند

قاتـُقِ1 نُونِ سُون خین جیر2 بی              1- نان خورش 2-  خون جگر

بی خَوَر1 مَر2 خَور داره ایما3                    1- بی خبر 2- مگر 3- ما

نُون دِراریم وِ دِهونِ اِژدا1                            1- اژدها

مِردی وُ دادِ دَورون کِه مُرده

جَور وُ زُور وُ سِتَم پا کشیده

پیشِ کی وا بَری عَرضِ حالت1                     1- نوشته دادخواهی

نُو تَریده زَنه جون وُ مالت

اَر حَقِ دُز بُزه حَقِ ما ،چه1                          1- چه چیزی

سُرفِه ی نُون پَتی تَر وِ می زُون1؟             1- موی زبان

اَر هَمی مَلِک وُ روزِگاره

پَه خراوه هزارُون هزاره

کُم دیه بُوی نُونِ نی اَشنه

جُورِ سالِ کـُلوی1 ای سال                       1- سالی که ملخ مزارع را خورده باشد ، سالی معروف

اَی خدا خُوت بِرس دادِ ای مال

مَردِمون جُورِ مُرغن1 وِ پیته2                    1- مرغ هستند 2- مرغانی که کنه دارند در مکانی خاک آلود با پرهای خود به کنه ها خاک می پاشند        

کـَس وِ روزِ کـَسی وا خَوَر نی           تا از شر آنها رها شوند به این عمل "پیته " گویند. مثلی در بختیاری است.

هُورِ سُهرن1 وِ سی یه یَکی دی                 1- خورجین سرخ رنگ ،مثلی است در بختیاری

 

                               زمستان 1391خورشیدی – بندر عباس

 

 

 

 

 

 

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، یادگار ، خرم سعیدی ،

پنجشنبه 25 آبان 1391

مَه وُ مَندَو

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

مَه وُ مَندو

چه زیبا گفت مترسك ! وقتی نمیشه رفت همین یك پا هم اضافی ست   ؟

وزن این مثنوی ، مفاعیلن مفاعیلن فعولن است .

بـِرَه اَفتـَو وِ پَس ِ كـُهِ مُنگـَشت            چُرائی مین دَس دین ِ شـَو اِی گـَشت

چرا گاه اِی بـِلیوست وُ گـَه اِی مُرد       سِبید ِی كِول ِ اَفتَو ن ِ ای بُرد

بـِوُوسیده گـُلال ِ كـُه نِه اَفتـَو                نِگـَهبُونی وِلاتِ دادہ وا شـَو

و ِ پـَس ِ پَرده كاخ ِ كـَوَو پیر                كـَنیزُو اِی نِشینِن و ِ رَه ِ دیر

یَكی وا ناز اِی وَی ری وِ بالا               گـُشِه ، بَشخِه وُ ریزِه مین ِ دَریا

همه نَقدینه ها ، طلا وُ نُرقه                 وِ میل ِ دَس تا ری پُوش وُ بُرقه

هَمُو گـَرت ِ طلا پَشائی ِ دا                  تُلـُو هیرد وُ تـَلـُو نُها وُ دیندا

گـَهی وا خَنجَر ِمِرزِنگ وُ گـَه بُرگ        اِ جَنگه تا هَوا بو میش وا گـُرگ

تُو اِی دُونی گـُلـُم چه اِسم داره ؟            دِلانه بُرده بی هُو بی سِتاره

خُوسَم مَه هِد وَلی مَه جُورِ هُو نی          قـَشنگی ریس وِ اَفتوچه كَم بی

اَیر سوری وِ مِین ِ ری مُو منده            بـِدهكارِ دِلُم قَرضس نَكـَنده

اِیر كِه هیرد نِیَری تـُو وِ خالِس            كـَلـُو ای بُوی وُ گـَردی پَرِ مالس

چی افتو وَتِوَر كـُه گـَرد ای بوی           سَرُن بازی وُ دی كـُه میر وی بوی

دل اَی دل سیچه رَهدی دین ِ اِی مَه        تو جُورِ بیجَنی اُفتی مِنه چَه

تو دونی نـَتـَری دینس بِگـَردی             هُو زونی داره وُ تُو هَم زَمندی

بُریده بی پَی كارون بی تـَو                  بُووُرده ماتِس وُ مَنده وِ اِشتـَو

گِره هُو آینه وِ پیش ِ مهتو                  مِثِ شِرین خُوسِه ای شُشت مِن اَو

غُرمنشتِس شَووُن گوش ِكر ای كرد       غُروفُون كرد وُ ماتس بُرد اَقن دِردَ‎

هُو وَختی زلفس ِ اینه دَم ِ اَو               تَمُوم ِ مُرغ وُ موهی نیكـُنن خَو

چه پوشی سِرِتـَه وا ای مـَهِ نُو             مَكـُو لیوه گـَری ایطـَو خـُو نی بُو

هُو رَنگِ ریس چی هفتاد باغِه             نِداری چاره درمُونِت فراغه

تو مین خاك پیتی اُو من اَورا               گدا هیدی تو وُهو هَم كه هِد شا

زَمونی كِه اِره ایبو جهون شَو             هزارون نوكـَرس چی مُو كنن تَو

هُفار سینه مو تـَش ِ كـَواوه                 خُو ای دونم وِ چه حالم خراوه

زَمونه شادیه بُرده وِ كوری                اَیر ایرونه گردی دی  نَجوری

گِرونی وُ گرونی وُ گرونی               كـُل ایرون ِ گریده مَر نَدونی

 

                                            پائیز 1391 خورشیدی – بندر عباس (خرم)

 


برچسب ها: شعر محلی بختیاری ، شعر لری بختیاری ، خرم سعیدی ، وصف ماه ،

جمعه 19 آبان 1391

دَشت ِ وُون

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر نو محلی بختیاری ،

دشتِ وُون

سَوزِ پای ِ تا اَبَد دِلتنگ ، بِخَوس

کِل دَهول ِ بردِ شئرت جُم خُوره

زَئم کاری خَورده اِی کِشتِ دِلم

خَشی اِز اِی دَوره دیره اِی زَمو

آه ِ دی ِ اِی دِل ِ مَردم دیه

کِشته سَوز ِ فلک هَم سُوده دِی

تیخ ِ نُرقینه ی ِ مَه زَنگاربَس

حاصلی جُز نَعلت وُ نُرفین نی

روز چی شَو ، شَو خـُو اِی دُونی دیه

آسِمُون هَم مین ِ چار دیوار،دِلس زِندُونیه زنجیریه

زُلفِ دَورُن چی شَو ِ نکبت وِ هَم پیتِسته دی.

شُون ِ گَله بی خیال

باز اِیخونه وِ دیر

جای نیشیتس

صِدای ِ رِنگ ِ موبایلس وِ دیر

بُوی اُو دنیا اِدا

راس گُو بی گَفتَر ِمال ِخُومُون:

"هرکه داس ِ دَس گِره

هُو هَمونه کِه بِه کِشته گنمی."

کِشت ِ اِی دَور ِ زَمون

غُول ِ قیل ِفاصِله

بَین ِ دارا وُ نِدار مَردمه

                                                                                   آ بان 91 خورشیدی – شهریار (خرم)


برچسب ها: شعر نو محلی بختیاری ، دشت وون ، خرم سعیدی ، شعر محلی بختیاری ، شعر لری بختیاری ،

شنبه 6 آبان 1391

دُندال

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

دُندال

با رفتن شمس از شفق خون بچکید

مه چهره بکند و زهره گیسو ببرید

شب جامه سیه کرد و در این ماتم صبح

سر زد نفس گرم و گریبان بدرید

                                                                                               ؟

" وزن این سوگ سرود مفاعیلن مفاعیلن فعولن - هزج مسدس محذوف است .( وزن دو بیتی های دشتستانی معروف به فایز ) "

بِوَسه چَو وِ اِی مال وُ وِ اُو مال

دُهُل کُو چَپ زَنه میشکال وِ نال نال

اِ خُونِن دُورگَلِ اِی مال دُندال

پیایَل پُک کُلَه کَنده زَنن زال

               وِ خَو دی نی وِ رِیسه  رُوسَمِ زال

بِه خَونینِه بُهُونانِه سَرِ چال

کُتَل کین کُره مایونِ کُمیت چال

بِکَنده ری هَمه وا چَنگ وُ چِنگال

بِشرنی اَقه ِ جُووه وِ مِتخال

              وی خَو دی نی وِ ریسه  رُوسَمِ زال

وِ خَنجَر اِی بُرِن مِی سُونِ تال تال

اِ پوشِن کُلُوی اِی سال وُ اُو سال

نَتاشِن ریشِ وُ نیبندن وِ کُد شال

دُهُل پُکنی وُ اِشکند سازِ تُوشمال

              وِ خَو دی نی وُریسِه رُوسَمِ زال

 

وِ غَم کَوگونِ کُه وابیدِ نِه لال

پِرِنده یَلِ ِدِی سَر بُردِه زیر بال

دلا پُک سُهده وُ وَنده جیر خال

بِه پِهرس شادی اَز اُو سال تا حال

                وِ خَو دی نی وُریسِه رُوسَمِ زال

بِوَسِه آسِمون وِ یال وُ کُوپال

اَوِ رُونه بِگُو مَپیت وُ مَنال

بَریده کَدِ مَه آویدِ هَلّال

اَ ویدِه هُشک اَو اُو چشمه زُلّال

              وِ خَو دی نی وُریسِه رُوسَمِ زال

غَریوا چینُونن خویشون وِ چِه حال

وِ اُ سُو تا سَکُو کَس خونده بلال ؟

تفنگا سَر وُ تَه نی رِن وِ شِکال

بِخونین سیس دُو بیتی وِ کَل ابدال

                  وِ خَو دی نی وُریسه رُوسَمِ زال

 

            آبان 1391 خورشیدی - سالگرد مرحوم آ بهمن علا الدین - شهریار (خرم )


برچسب ها: شعر محلی بختیاری ، دُندال ، آ بهمن ( مسعود بختیاری ) ، خرم سعیدی ،

سه شنبه 10 مرداد 1391

بارون

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

بارون

         " وزن این غزل مردف ، مفاعیلن مفاعیلن فعولن ، هزج مسدس محذوف همان وزن دوبیتی های دشتستانی معروف به " فایز " است . "

تِیم1 بی اَورِه2 اَما باز بارون                       1- چشمانم 2- ابر

وِلاتا1 غَم وِ باره باز بارون                       1- سرزمین

نویسم نامه سی1 دا2 باز بارون                   1- برای 2- مادر

وِ جُز غم نی ملالی1 باز بارون                   1- ناراحتی

غُوارِ1 دیریت2 تَش وَندِ3  جونُم                   1- غبار 2-دوری 3- آتش زده

کَدُم1 خَل2 دَس3 وِ زُونی4 باز بارون             1- کمرم 2- خمیده 3و4- دست به زانو

چُو اَمرو1 رِه 2، وِ دُوش3 هَی اِی کُنم ویر4        1- امروز 2-رفت 3- فردا 4- یاد

هِدُوم1 شرمنده ،اَی دا  باز بارون                1- هستم

مَحبت نی ،بفا1 نی،وُ صفا کَم                     1- وفا

دیه شَرمُ حیا رَه باز بارون

صِداقت وِی1 بَلا2 وُ عشق پهرس3                   1- شد2- گم ، نا پیدا 3- پرید

ککا یل1 نا شناسن باز بارون                      1- برادران

سَرم نی نُم1 وِ جَورِ روزگارون            1- نمی گذارم

وِ دَسِ1 روزگارون باز بارون              1- دست

غَم وُ دردا نصیو1 گرگ کُه با2                   1- بهره ، قسمت 2-باشد

وِ دَسِ گرگِ دورون1 باز بارون           1- زمان

سُوارونت1 وِ غَم کُه میر2 اِ ویدن3      1- سواران تو 2- نوعی مرگ در بیابان 3- شدن

وِ سی1 مِردونِ ایرون باز بارون           1- برای

وِ ظلم وُ ماتم دردِ دل ایما1                   1- ما

دِلا1 بی هَلِه کُوسِه2 باز بارون         1- دل ها 2- نوعی نمایش برای طلب باران

یَکی اِیخوم1 کِه دُندالی2 بخونه              1- می خواهم 2- آوازی هزین برای زاری

سُرُو1خُون نی وِ میدون باز بارون         1- آواز بخصوص غمگین

شِکَرته1 های غَم هُشکِه2 سَرِ پا            نوعی مزرعه کوچک 2- خشک است

وِ داغِ بَزِگَرونم1 باز بارون                 1- برزگران

جُمتا1 نی بلازه 2مین چاله3                   1- هیزم درشت 2- درخشش3- اجاق

کُرِ1 اَو چاله ریزون2 باز بارون            1- پسر 2- اصطلاحی است برای آدم بر عرضه

کُله چیر1 همدلی رُومِسه2 اَی شیر          1- دیوار سنگی بدون ملات2- رمبیده ، خراب شده

خراوه بی حساوه باز بارون

اُویدِه 1مَلکِمیت2 وُ بُرده شادی               1- آمده است 2- اجل

غمِ دورون وِ باره باز بارون

غِما هِد بَسه1 گیلِ2 وردِلِ3 دا        1- بسته است 2- کنار 3- قسمت مینا که در جلو سینه آویزان است و گاهی برای استفاده آن را می بستند و بعنوان وسیله و کیسه حمل استفاده می کردند.

کُجه رَه1 کُرِ بی دا2 باز بارون      1- کجاست 2- پسر شجاع و نترس

اِدونه 1غصه وُ غَم گِردِ2 ایرون       1- می دود 2- پیرامون

وَته وَر1 جورِ مجنون باز بارون         1- آواره

گُل اِی کالیم1 و مِینِ2 کَل  خَراوه3      1- می کاشتیم 2- میان 3- ویرانه

اِچینیم 1خار جا گُل باز بارون        1- می چینیم

بِه رُومنیده1 کِلایِ شاه مُنگشت2      1- خراب کرده 2- امام زاده ای در منطقه باغملک جانکی

نَوی دُز1 هُشک2 گِمونم باز بارون   1- دزد 2- خشک – در باور مردم منطقه ، هنگامی که صداقت بود و باور قلبی ،چون به امام زاده شاه منگشت دست رسی نداشتند چند قطه سنگ را روی هم می گذاشتند و به دزد می گفتند برای اثبات بی گناهی این سنگ ها را خراب کن . اگر دزد گنه کار بود دچار حالت روحی و دگر گونی می شد .( نوعی وَر که قبلاً با معجون گوگرد انجام می شد .)

 

بندر عباس  مرداد 91 (خرم )


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، غزل بختیاری ، خرم سعیدی ، بارون ،

دوشنبه 5 تیر 1391

هَیجارِ زَمونه

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر لری بختیاری ،

هَیجارِ زَمونه

"مثنوی هیجار بر وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن- هزج مسدس محذوف -است، وزنی محزون که با محتوی مطابقت دارد و دلگیر است"

گِلی1 یِه چَشمِه گِیرِسه2 وِ هَیجار3       1- گلوی 2-گرفته شده 3- صدای کمک

نَدِه دِر1 داسِ مَه نِه2 اَی شَوِ تار           1-نچرخان 2-ماه را

اُمیدی دِی1 نِداره کَس وِ مُردِه              1- دیگر

وِ دَورون1 بَختِ کاله2 خَو بُوُرده3           1- دوران 2-بخت سیاه 3- خواب برده است

چِنُو1 خَوسِسه2 داسِ مَه وِ زِنگار          1- آن گونه 2-خوابیده

دِیه1 سُوهونِ اَفتَو نِی کُنه2 کار             1- دیگر 2- از کار افتاده

نَویدِه1 آسِمونت سَوزِ ماری2                    1- نشده 2- مرغزار

نِداره1 حاصلی دی2 کشت وُ کاری        1- ندارد 2-دیگر

مَکُن عاجِز1 خُوتَه نُو بَزگَرِ شَو            1- خسته

بِنَه1 کِه میرِ ماتِه2 بُردِ سِه خَو             1- نگاه کن 2- بزرگ دروگران

بِیو1 تا آرمونانِه بِکالیم2                         1- بیا  2- کشت نمائیم

وِ خَرسِ1 تیه2 سیس بارونِ بِازیم3      1- اشک 2- چشم 3- رقصیدن

بِچینیم کِشتِه مُون وا داسِ مِرزِنگ 1       1- مژه

کنیم اوسون2 هُونه وا دِنگ2 وُ وا فِنگ3   1-افشاندن غله کوبیده شده برای جدا کردن دانه از کاه 2و3- حیله و مکر

وِ آهِ سَردِ دِل بادی بِواریم1                         1- باریدن

کُلِ آساره یَل1 وا لَم2 دِراریم3               1- ستاره ها 2و3- پایین کشیدن

بَریم1 دَم حُونِه2 هر کِه مَنده بی شُم3          1- ببریم 2- منزل 3-غذای شب

طلاهی1 حِوشه 2های اَفتوِ خُم3                  1- طلائی 2-خوشه 3- نپخته ،خام

وجاق1 ویر2 دَورُونِ کنیم پر                 1- آتشدان 2- یاد

مجالی1 دی نَمنده شیرم ای کر               1- هنگام ، وقت

گُرودِه1 دیِوِ شَو بازَم2 مِنه مَه                 1- پنهان شده 2- دوباره

وِزیرِس1 اَورِ شَه2 سَورست3 وَ اِی رَه4     1- از یادش 2- ابر سیاه 3- لغزید 4-می رفت

هَمو1 اَورِ شَهی2 کِه هَی اِدونه3                  1- همان 2-ابرسیاه 3-در حال دویدن

نِهیوِ1 حُشک اِده2 اَفتو نِه خَونه3                1-و2 فریاد ترس آور  سر دادن3- از فعالیت باز داشتن

بِووُسی1 دَس وُ پا اَورِ کَهو پیر2            1- بوسیدن 2- کنایه از آسمان

بِکردِه قهر وُ وِ مَردم نکی ویر1                1- یادی از مردم نکرد

اَویده1 هُو2 بَلای جونِ چَشمه               1- آمده 2- آمده

نی اَشنه دی1 لِرِشتِ2 گله رَمه             1- دیگر نمی شنود2-صدای

همه کوگون کوه گودن1 بزن دی2         1- گفتند 2-شروع کن به نواختن

دهل کو میشکال تا نَگره ری1             1- روی نگرداند

ندینس1 سوز و سیره2 تا بوازه3             1- به او ندهید 2- رنگین کمان2- به رقصد

گره جون1 ای درهد2 و دار3 تازه        1-  رشد کند 2و3- درخت

 

                                           بندر عباس - تیر 91(خرم)


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر محلی بختیاری ، هَیجار زمونه ، خرم سعیدی ،

چهارشنبه 20 اردیبهشت 1391

دایل بی دَنگ وُ دُنگ

   نوشته شده توسط: خرم سعیدی    نوع مطلب :شعر محلی بختیاری ،

دایل بی دَنگ وُ دُنگ

                            تقدیم به "دایل ایل" به مناسبت کوچ بهاره

مِهروون تَر1 دایه2      1- مهربانتر 2- در زبان بختیاری به مادر دایه نیز می گویند.(مثل دایه مهربان تر از مادر)

بَره وُ بیگ1 وِ کُولِس2          1-بزغاله 2- به کمرش( س شناسه ضمیر شخصی)

لَچه هاس1 وِ سَرِ پاس2           1- کفش پاره نامرغوب 2-پای افزاری که پاشنه آن را نکشیده باشند.

وِ رَهِ شاهیِ شاهُونِ نِها1            1-باز مانده راه شاهی که از منطقه "سر راک" می گذرد.

اِ کَشی1 خُن2 بالا                       1-می کشید ( اِ شناسه ماضی استمراری ) 2- خودش

لَچَکِس1 کُهنه وُ چی2 مَرتِ3 دِلس4     1-لچک 2- مثل 3- پرده نازک 4- دلش

جُوِه1 پُر پَهرو2 وُ لارس3 پیدا            1- پراهن 2-  پر از  وصله 3- بدن    

کِندِ مِرکا1 سیلا 2                                     1- انتهای آرنج 2- سوراخ

وُ یه1 شَولار یَلا 2داشت وِ پا             1- یک 2- شلوار نازک(بر عکس شلوار قر که چند لایه است )

یَه لِورگ باد اُوی1                                     1- نسیمی وزید

پیتنی 1رَختِ 2هُنه3                          1-پیچاند ( ی شناسه سوم شخص ماضی ) 2-لباس 3-او را(ه ضمر فاعلی)

خُنه1 جَم کِرد 2دالُو3                          1- خودش را 2-جمع کرد 3- پیر زن

دینِ1 مال رَه2 اِ  رَه3                         1- دنبال 2-راه 3- می رفت

*****

مُو 1نَوِردُم طاقت2                            1- من 2- تحمل نداشتم

تُند کِردُم مُو وِ پا1                                1- به حرکتم شتاب دادم

فِرز1 رَهدُم2 وِ وَرِ3 پوزه4 خَلی سَر بالا 1- چالاک 2- رفتم 3- پشت 4- دماغه

تا بِرِه1 تُند وِ ویرُم2 غَمِ دَردینه خُوم3           1-برود 2- یادم 3- خودم

گُودم1 اَی زَئم2 دِلُم غَم تُو مَخور             1- گفتم 2- زخم

مُولُم1 دِه2                                                        1- امان ، مهلت2- بده

*****

مِهروون تَر دانِ

باز دیدُ م  وِ جِلَو

سینه کَش کُوه اِی رَه1                            1- می رفت

رَنگِ ریس1 اَفتوِ2 بی قَیت3 دُزی4     1- رخسار 2-آفتاب 3-بی احساس 4- دزدید

جُورِ گِل جا کُهِ برف1                           1- مثل گِلِ جامانده از کوه برف(نهایت سیاهی)

بَسه بی1 تَهدِه2 کُرِس3 هُو مِنِ کُول4    1- بسته بود 2-نوعی گهواره3- پسرش 4- کمر

دو سه تا مرغ وُ خروس مِن1 وَردِل2         1-میان 2- قسمت جلوی سینه

کُچ کُچو1 ، بُونگ بِکِرد2 وا سِیَلس3        1- صوتی برای فراخوندن سگ 2- صدا کرد 3=سگ هایش

کِه نَمَهنِن1 دیندا2                                 1- نمانند 2- عقب ( تا فاصله نگیرند و گم شوند)

*****

سَرِ1 تَهدِه سَر راک2 ،  1- بالای 2-نام مطقه ای نیمه سخره ای در شمال شرقی دشت ایذه

سَوزِ پا1 ، تا کِه نَه کُفنی2 وُ دِهون واز نَکِرد3     1-نگهبان علف های 2-سرفه3-دهانش را باز نکرد

بِگُودُم1 کِل دَهوله2                        1- تصور کردم 2- متر سک

مِن وَرِس بی1 یَه قَوا شِره دِره2              1- به تن داشت 2- لباس پاره

چَپُقِس چاق بِکِرد1                                  1- چپقش را روشن کرد

شَو کُلَه1 نِه تَمنی2                          1- نوعی کلاه نمدی زرد رنگ2- تپاند

چُونِه دِر دا وِ هَوا1 اِی غارنی2         1- چوب دستی اش را در هوا چرخاند2- داد می زد

وای وِ حاّلِ هُو کِه 1                       1- بدا به حال کسی که

بِخورِه سَوزِه مُو نِه .1                   1-  ( گله اش )علف های مرا بخورد

دالُوی1 حُشکالُو 2                          1- پیر زن 2- تکیده و لاغر

پوز بَسه 1کِه بِزیسِه سِسبُو2        1- جلوی دهانش بسته بود 2- نوعی حشره بهاره است که در گلو یا بینی تخم گذاری می کند . شخصی که دچار این بیماری بشود دچار سرفه های شدید و آبریزش می شود .....

چَند تَرکه مِنِ دَس

تُندِ تُند اِی کُفنی1                              1- سرفه

تُلُوی1 بُز جِلَوس هَی اِی رَه2          1- تعدادی اندک2- داشت می رفت

وِ نِها تَر وِینو1                                    1- جلو تر از این ها

چَند تا شَلِه1 وُ چَند حُورجینِ2 سُور3         1- نوعی وسیله حمل بار رو باز دو لختی که روی حیوان می گذارند و وسایل قابل حمل را در آن می گذارند. 2- خورجین 3-سرخ رنگ ( حور سور ضرب المثل است.)

بار بیدِن وِ خَر وُ نُو پالُون1                     1- خری که تازه باری شده باشد.

وِ ترات1 اِی رَهدِن2                               1- در حال تاختن 2- می رفتن

*****

دُودَر° اَفتَو وِ خِجالت دایَل1                     1- مادران

پُشتِ کُه قایِم اَوی1 وُ اَو اَوی2                1- پنهان شد 2- آب شد

مال1 بار وَندِ2 کِلِ3 چَش خاتی4               1-واحدی از چند خانواده عشایری 2- اقامت موقت 3- کنار 4- نام محلی در راه عشایر کوچ رو بختیاری حدود بیست کیلو متری شمال شرقی ایذه .

دایَلُون1 باز2 وِرسانِه وِ پا3                  1- مادران 2- دوباره 3-بلند شدند

تَکَل وُ سُرفِه1 نِهانِه سَرِ پا2         1- ابزار و وسایل پخت نان 2-بر پا کردند

وُ یَکی چالِه کَنه

یَکی دِی1 پُشتِهِ هیمه2 بِنِهادِه سَرِ کُول3          1- دیگری 2-هیزم 3-روی دوش

اُو یَکی1 مَشک نِهادِه2 گِلِ اَووارِ3 سیا        1- دیگری 2-گذاشته 3-نواری بافته شده از مو یا پشم برای بستن و حمل و نقل بار

دالُو پیر بِرُندِه1 ماپیل2                                  1- بر داشته 2- ابزاری تیز برای در آوردن ریشه گیاهان از زیر زیر زمین

تا بِچینه یَه کَمی کَنگَرِ تَهر1 مینِ بِکال2 .     1- نو رسیده 2- زمین شخم خورده

شَو1 مِن آیینه اَو2، اِوارازنیده خُوسِ3      1-شب 2-آب 3- خوذش را آرایش می کرد

لَچکِه نا مِنِ سَر1                          1- (شب لچک از ستاره دوزی شده را به سر گذاشت)

مَه کِه بی ساز اِرصقی1 بِنِها سَر بالا2       1- می رقصید 2- بالا می آمد

تا کُنه شاد  دِلِ دَردینِه اِی دایَلِ مال

*****

وا خُومُم اَی گَویل

سَرِ کِردِیمِ وِ بَرف

خُونِه زَیدیمه وِ خَوِ بی دَردی

بِیِل آخِر بِزَنُم ، یَه کَم اِز حَرفِ دِلُم

شَرم دارُم کِه بِگُم                                                         

دایَل اِیدَورِ زَمُون هَم داین.

 

شهریار-اردی بهشت 91 (خرم)

 


برچسب ها: شعر لری بختیاری ، شعر نو محلی ، شعر محلی بختیاری ، دایل بی دَنگ وُ دُنگ ، خرم سعیدی ،

تعداد کل صفحات: 4 1 2 3 4